حكيم ابوالقاسم فردوسى

27

متن كامل شاهنامه فردوسى (شرح ميترا مهرآبادى)

در كنار آوانگاريهاى آنها ، مقابله تواريخ سالهاى ذكر شده در شاهنامه با روايات مختلف ديگر ، توضيحات ويژه پيرامون نقاط جغرافيايى مذكور در شاهنامه و توضيحات مشروح بسيارى كه در باب نكات مختلف تاريخى در جاى جاى ، آمده است ، از ويژگيهاى تحشيهء اين اثر مىباشند . يقيناً آنچه كه در متن آمده است براى كسانى كه تنها خواهان مطالعه محتواى شاهنامه فردوسى - بدون هر گونه دخل و تصرف و اظهار نظرى - هستند ، كافى است . ليكن محققين تاريخ كه در جستجوى نكات تاريخى مختلف در شاهنامه فردوسى هستند ، مىتوانند به زيرنويسهاى مربوطه مراجعه كنند و در تمامى اوقاتى كه اين كتاب را در دست دارند ، اطمينان خاطر داشته باشند كه كمتر دقيقه‌اى از اين تاريخ را بدون توضيح لازم خواهند يافت و تمامى اين توضيحات نيز مستند و با ارجاع دقيق به كتب مختلف هستند . و بايد گفت اين نيز نخستين بار است كه متن شاهنامه فردوسى بطور كامل از لحاظ تاريخى ، در همانجا ، شرح مىشود . اما ويژگى بسيار مهم ديگر كتاب حاضر ، اين است كه كوشش بسيار شد كه در قسمت متن ، يعنى تمامى شاهنامه فردوسى كه به نثر برگردانده شده است ( به غير از زيرنويسها ) ، واژهء بيگانه اعم از عربى ، تركى و يا زبانهاى ديگر وجود نداشته باشد و متن اين كتاب ، كاملًا به پارسى سره باشد . و اين كارى است كه با جسارت ، براى نخستين بار در عصر حاضر انجام مىشود . اما دشوارى اين كار ، بيش از آن بود كه در ابتدا پنداشته مىشد . متأسفانه امروزه زبان پارسى ، آن چنان با واژه‌هاى بيگانه ، اعم از عربى ، تركى و زبانهاى اروپايى آميخته شده است كه ديگر به سختى طاقت‌فرسا مىتوان پارسى گفت و نوشت . درد بزرگى است كه نگارندهء اين سطور - كه يك ايرانى است - براى يافتن معنى پارسى هر واژه به متجاوز از 10 فرهنگ لغت مراجعه مىكرد و در بسيارى موارد ، سرانجام ، قلم را از سرِ نوميدىِ ناشى از نايابى ، بر زمين مىگذارْد . گويى در عمق اوقيانوس بيكران واژگان ِ در هم آميخته و بيگانه ، به صيد رفته بود : صيد دُرّدانهء پارسى . و آگاهان ِ اين صيد دانند كه دُرّدانه ، بس ناياب و گرانبها